کتاب موسیقی فیلم اثر شاهرخ خواجه نوری و محمد حسین تمجیدی
گاه اول: نگاهی به کتاب
در کارزار ایام اخیر دنیای وبلاگستان ایران زمین، گرد و خاکی برازنده با ابهت موسیقی
متن فیلم براه افتاده است، هستند عدهای که قدارهی اینترنت پر سرعت به کمر بسته و
چپ و راست انواع و اقسام موسیقیهای متن فیلمهای مختلف را به هر دلیل مواج و معوجی
(از جمله شمارگان بیننده) به دست هوراکشان این شعبه از هنر موسیقی میرسانند.
پسندیده دانستم که کتابهای موجود دربارهی موسیقی متن فیلم را یکایک به معرفی بنشانم
تا با تزریق کمی عصارهی مطالعه به انبان موسیقیهای فیلم سرازیر شده به دالانهای
گوشهایمان دست به بهتر شنیدن و واقفتر لذت بردن از آنها بزنیم.
اولین کتابی که شخصا با خواندش وارد دنیای پر رمز و راز موسیقی متن فیلم شدم کتاب "
موسیقی فیلم" تالیف و ترجمهی شاهرخ خواجه نوری و محمد حسین تمجیدی بود. ساختار این
کتاب که به شکل بسیار حزینی متناسب با افرادیست که بصورت غیر حرفهای موسیقی فیلم
را دنبال میکنند با حرکت آرام و با دقت از تاریخچهی موسیقی فیلم شروع میشود. تقسیم
بندیهای کلی انواع موسیقی تصویری برای کاربردهای مختلف، ادامهی مطالب کتاب تا قبل
از بخش مربوط به "چگونگی ساخت موسیقی فیلم" است.
فصل یکی مانده با آخر کتاب که نامش " موسیقی فیلم فصل مشترک دو هنر زیبا" است با طرح
مباحث جالبی وضعیت و نگاه ویژهای به جایگاه و نقش این هنر دارد و همه چیز را آماده
میکند تا در قسمت پایانی دست به معرفی آهنگسازان بزرگ این شاخهی جدید نوپای هنر موسیقی
بزند.
خالی از لطف نیست که اشاره کنم بخش آشنایی با بزرگان موسیقی فیلم این سایت نیز برگرفته
از همین کتاب میباشد و در آینده نیز همچون گذشته یقینا از این کتاب سلیس و پرمحتوا
مطالب و نوشتارهایی را در راستای مانوس شدن بیشتر با موسیقی متن فیلم در وب سایت قرار
خواهم داد.
گاه دوم: نگاهی به مولفان کتاب
شاهرخ خواجه نوری
وي در نوجواني نوازندگي پيانو را نزد امانوئل مليك اصلانيان آغاز كرد و در سال 1350
عازم انگلستان شد و تا سال 1362 به تحصيل و تجريهموسيقي آكادميك ادامه داد. در مدرسه
موسيقي Guild Hall School Music به فراگيري هارموني كنترپوان مشغول گرديد. سپس وارد
كالج موسيقي لندن (London College of Music ) شد و دورهي كامل آهنگسازي، تئوري موسيقي
و پيانو را فرا گرفت و مدرك L.L.C.M را كسب كرده و در ادامه ديپلم مخصوص آهنگسازي (Fellowship
) و درجه F.L.C.M (بالاترين مدرك آهنگسازي انگلستان) را به دست آورد.
سونات براي پيانو اپوس 6 اثر خواجهنوري در دوران تحصيل جايزه نخست مسابقات دانشگاهي
را براي او به همراه داشت، سپس وارد كالج مورلي شد و به مدت دو سال موسيقي الكترونيك
را نزد Prof. Michael Graubert آموخت. در همين مدت در كلاسهاي هنر و فلسفه و شعر و
ادبيات انگليس حضور يافت و پس از بازگشت به ايران، سالها در دانشكده صدا و سيما و دانشگاه
هنر (سينما و تأتر) و دانشكده موسيقي هنر به تدريس موسيقي كلاسيك، موسيقي فيلم و آهنگسازي
مشغول بوده است.
وي بيش از صد اثر براي اركستر سمفونيك، اركستر مجلسي، سازهاي سولو، موسيقي كامپيوتر
و موسيقي مستند تلويزيوني نوشته، كه برخي از اين آثار در ايران و اروپا به اجرا درآمده
كه از آن جمله ميتوان به تريوآرشي با اجراي Trio Classique de Paris ، كوارتت نيريز
توسط گروه كوارتت Fortuna در برلين، سفر دنا به سفارش دانشگاه برمن و قطعه فراكتيونا
نيز جزو آخرين آثار خواجهنوري است كه به سفارش گروه انتگرال نوشته و در موزه هنرهاي
معاصر برمن در سال 2007 به اجرا درآمده است همچنين Claudia Birkholz (پيانيست) در كنسرت
بعدي خود اجراي آثاري از خواجهنوري را در برنامه دارد. كوارتت شماره 1 خواجهنوري
در سال 1991 جايزه ويژه هيأت داوران را درBesancon فرانسه درFedration des Festivals
de France Musique et Dance كسب كرد،
وي در كارنامه كاري ترجمه و تأليف كتاب موسيقي فيلم را نيز دارد و موسيقي 5 مستند تلويزيوني
در ايران 2 كار براي Play Film (شركت فرانسوي) و همچنين موسيقي فيلم مستند نقاشان معاصر
زن در ايران به سرمايهگذاري شبكههاي BBC و Arte ساخته است. به غير از موسيقي از وي
آثاري نيز در زمينه شعر انگليسي در سه دوره (سالهاي 1998، 2000 و 2002) كتاب انجمن
كتابخانه ملي شاعران ايالات متحده آمريكا به چاپ رسيده كه اين سه شعر در كنار اشعار
ديگري از ميان دهها هزار شعر از سراسر جهان انتخاب شدهاند و در هر سه دوره از وي
تقدير شده و در سال 2000 از وي به عنوان مهمان افتخاري دعوت به عمل آمده و همان سال
شعري از وي به همراه 9 شعر ديگر انتخاب شده از ساير كشورهاي جهان بر روي نوار كاست
دكلمه شده است وي در تابستان 2007 به دعوت شهردار شهر Zyki آلمان يك پروژه sound installation
با بهرهگيري از فضاي شهر (صدا، آثار تاريخي يا هر چيز ديگر) به همراه شش هنرمند ديگر
از كشورهاي ژاپن و آلمان به اجرا درآوردند، كه كار خواجهنوري در ارتباط با جنگ و يادبود
قربانيان جنگ بود كه بازتاب خوبي در مطبوعات آلمان داشت. ابوذر كبيري (فيلمساز) در
حال تحقيق براي ساخت يك فيلم مستند از زندگي و آثار خواجهنوري ميباشد كه اين فيلم
با عنوان فراكتيونا از ا27 ارديبهشت 87 در برنامه IC No.2 كليد خورده است.
(منبع:
http://www.yarava.com/html/members/shahrokh-khajenouri.html)
محمد حسین تمجیدی
متولد 13/7/1338، تهران
سوابق تحصيلي:
ديپلم متوسطه - رشته علوم طبيعي از دبيرستان سخن - تهران 1357
کارشناسي - رشته توليد - گرايش کارگرداني فيلم از دانشکده صدا و سيما 1368
کارشناسي ارشد - رشته پژوهش هنر - دانشکده هنرهاي زيبا - دانشگاه تهران 1374- 1372
گذراندن دوره آموزشي کانون سينماگران آماتور ايران (انجمن سينمايي جوان فعلي) از 1362-
1361
مدرک(FCE (First Certificate in English از دانشگاه کمبريج انگلستان 1979
مدرک(EO (English Ordinary level از دانشگاه لندن - انگلستان 1982
مدرک TOLIMO از سازمان سنجش با امتياز 532 و RANK 60
مدرک TOFEL از ETS ( مرکز اصلی تافل) با(Score (543و TWE:3/6در Aug 2005
تاليفات و مقالات...
ترجمه مقالات سينمايي در بولتن بنياد فارابي 64-1363 انتشارات فارابي
ترجمه مقالات تلويزيوني در مجله (هفته نامه) سروش انتشارات سروش
کتاب سينما آينه زمان - جلد 1 و2 (جنگ سينمايي) 63-1362 انتشارات هدف
ترجمه مقاله در کتاب « طنين»، نشريه فرهنگي دانشکده صدا و سيما 1368 انتشارات سروش
تاليف کتاب « موسيقي فيلم» 1375 انتشارات بنياد فارابي (چاپ دوم 1382)
ترجمه مقالات سينمايي در نشريه ايران فرهنگي انتشارات ايران
ترجمه مقالات سينمايي در فصلنامه هنر شماره 52 و 54 وزارت ارشاد اسلامي
ترجمه مقالات سينمايي در فصلنامه زيبا شناخت دو نيم سالانه 10 و 14 وزارت ارشاد اسلامي
ترجمه مقاله ويدئو آرت -کتاب ماه هنر شماره 74- 73 / آبان 1383
تصحيح و ويرايش کتب در حال ترجمه در معاونت پژوهشي دانشکده صدا و سيما
ترجمه کتاب مطالعات تلويزيوني Television studies (چاپ اول تا پايان مردادماه 86) انتشارات
دانشکده صدا و سيما
عنوان مقاله - معنا در سينما (شماره 52) عنوان مقاله - کنيه استعاره در سينما (شماره
54)
عنوان مقاله - سينما بعنوان يک رابط فرهنگي (شماره 10)
عنوان مقاله - ويدئو موسيقي (شماره 11)
عنوان مقاله - زيباشناسي تلويزيون (شماره 14)
منبع:
http://www.iribu.ir/faculty/profiles/Mohammad_Tamjidi/default.htm
گاه سوم: فهرست کتاب
بخش اول: تاریخچه موسیقی فیلم
فصل اول: نگاهی به تاریخ موسیقی (از اپرا تا سینما)
فصل دوم: موسیقی فیلم متولد میشود.
بخش دوم: سیر تحول موسیقی فیلم
فصل اول: از تئوی موسیقی تا ساختار
الف: موسیقی
و حرکت
ب: موسیقی مکان و چشم انداز طبیعی
ج: موسیقی دوران و جلوههای تاریخی
د: موسیقی برا ایجاد کشش دراماتیک
ه: موسیقی کمدی
و: موسیقی برای بیان احساسات انسانی
فصل دوم: موسیقی فیلم در گذر زمان
الف: موسیقی در فیلمهای مستند
ب: فیلم موزیکال
ج: موسیقی کنسرتی، اپرا و باله در سینما
د: اپرا
ه: باله
ز: موسیقی جاز و پاپ در سینما
ح: ورود موسیقی پاپ به دنیای موسیقی
ط: موسیقی الکترونیک در سینما
ی: موسیقی و انیمیشن
بخش سوم: چگونگی ساخت موسیقی فیلم
بخش چهارم: موسیقی فیلم فصل مشترک دو هنر زیبا
بخش پنجم: آهنگسازان بزرگ دنیای موسیقی فیلم